Steun ons en help Nederland vooruit

maandag 8 oktober 2018

Fast Food. Een aanvulling of een bedreiging?

Onlangs werd bekend dat langs de snelweg tussen Alkmaar & Zwolle bij een hypermodern tankstation ook 6 verschillende horecaformules worden gevestigd. Naast een groot restaurant van De Beren, ook een Mac Donalds, Kentucky Fried Chicken (KFC), Subway, FEBO en een Spare Ribs express. Onder de verzamelnaam: Multi Traffic Point. Gebouwd onder dezelfde architectuur inclusief één gezamenlijke reclamemast in plaats van verschillende gebouwen in verschillende kleuren met verschillende logo’s op verschillende palen.

In de media vielen mij vooral de positieve reacties over de komst van KFC naar Hoorn op. Maar er waren ook enkele negatieve reacties. Sommigen zeer ongenuanceerd en persoonlijk, maar dat schijnt er tegenwoordig in dit vak bij te horen. Er waren echter ook een paar reacties van mensen met verstand van zaken en goed onderbouwde argumenten. De meeste critici stellen dat deze  restaurants typische fast food zaken zijn en dat de overheid de komst van dit soort zaken zou moeten beperken of tegen houden. Omdat we allemaal nu wel weten hoe ongezond de producten zijn die daar worden aangeboden. Daarbij werd ook nadrukkelijk een link gelegd tussen het aanstaande preventie akkoord met de minister en de inspanningsverplichting van de gezamenlijke overheden om iets te doen aan overgewicht, gezonde voeding en het meer laten bewegen van mensen.

Op de stelling dat dit allen restaurants zijn die (uitsluitend) ongezonde producten verkopen valt volgens mij nog wel wat af te dingen. Wat is precies Fast Food? Is het niet vooral een manier om even snel iets te eten terwijl je onderweg bent naar een volgende afspraak? Fast Service is misschien een betere term. En is Fast Food altijd vet? Hoe ongezond is bijvoorbeeld een Big Mac? Zonder de friet en de milkshake natuurlijk. En is het niet juist Mac Donalds dat zich al jaren inspant op het gebied van voorlichting, het aanbieden van gezonde alternatieven en een duurzame afvalinzameling. Volgens mij, ik moet eerlijk bekennen dat ik geen regelmatige bezoeker ben, doen de andere aanbieders daar ieder op hun eigen wijze ook hun best voor. Het restaurant van de Beren is overigens een gewoon restaurant (www.deberen.nl) waar je, net als bij alle andere restaurants in Nederland, gezonde en minder gezonde gerechten kunt bestellen. En daar zit voor mij misschien nog wel het grootste dilemma. Want als we als lokale overheid een standpunt innemen over het wel of niet toelaten van deze bedrijven, wat vinden wij dan van de menu kaart van de overige restaurants? De tientallen snackbars, shoarma, dönner en andere formules? Wat is dan onze mening over de wereldrestaurants, de wokpaleizen en het all you can eat buffet? Wat vinden we dan van NewYork- en Domino Pizza?

In het eerder genoemde preventie akkoord wordt ook gesproken over het terugdringen van alcoholgebruik. Moeten we dan als gemeente maar geen drank & horeca vergunningen meer verstrekken? Het aantal slijterijen aan banden gaan leggen? De verkoop van alcohol bij de supermarkten beperken? Hoever willen wij ingrijpen in de keuzevrijheid van onze inwoners en de bedrijfsvoering van onze ondernemers? En wat weegt er zwaarder?

Voordat ik die vraag beantwoord eerst nog even een paar relevante feiten.

De initiatiefnemers van dit project zijn enkele maanden actief op zoek geweest naar duurzame en gezonde horecaconcepten. Zij werden niet gevonden of de exploitanten durfden vestiging in Hoorn (nog) niet aan. Verbazing over de komst van het aantal vierkante meters horeca en de bijbehorende reclamezuil is bijzonder. Het bestemmingsplan staat dit gewoon toe. In eerdere plannen was ook nog sprake van twee 30 meter hoge gebouwen met in 1 daarvan een hotel. Daarvan wordt nu afgezien. In het complex is ruimte voor een groot horeca aanbod dat zich nadrukkelijk richt op de reizigers van de Westfrisiaweg en de werknemers en bezoekers van het bedrijventerrein. De horeca is geen verboden toegang voor inwoners uit de regio, maar is daar niet in primair voor bedoeld. Dat is niet anders dan bij de huidige Mac Donalds in de gemeente Koggenland langs de A7.

Persoonlijk ben ik erg tevreden over het ontwerp. Het feit dat het is gelukt de gebouwen van deze verschillende partijen door één architect te laten ontwerpen, de samenhang in de kleur en de uitvoering van de bebouwing en de gezamenlijke reclamemast met de verschillende logo’s. Dit komt de beeldkwaliteit die op bedrijventerrein Zevenhuis zo belangrijk wordt gevonden ten goede. Over het horeca aanbod ben ik wel een beetje teleurgesteld. Vooral in het feit dat het kennelijk niet is gelukt om het oorspronkelijke idee van duurzame en gezonde horeca formules te interesseren om zich op deze locatie te vestigen. Wij kunnen dat met elkaar wel willen maar iemand moet het ook echt doen. Ik ben benieuwd naar de reacties van marktpartijen die zich nu (achteraf) melden dat zij het wel hadden aangedurfd. Ik ga graag met hen in gesprek over vestiging op een andere locatie in Hoorn. Ook ben ik benieuwd naar reeds bestaande horeca ondernemers uit de regio die al een duurzaam en gezond aanbod hebben, of dit hebben geprobeerd maar hier weer mee zijn gestopt. Want ook die verhalen ken ik. Uiteindelijk is het toch de consument die bepaald wat er op de menu kaart staat. Er is keuze genoeg. Ook voor gezonde, duurzame of vegetarische gerechten. Ik ben echter geen voorstander van een verbod of een beperking op vestiging of aanbod van ondernemers omdat consumenten zelf nog onvoldoende de juiste keuzes maken. Ik geloof wel in voorlichting, positieve prikkels om inwoners meer te laten bewegen bijvoorbeeld en andere initiatieven die bijdragen aan een gezondere levensstijl. Zoals bijvoorbeeld het verhogen van de belasting op ongezonde voeding zoals suiker en het verlagen van de belasting op groente & fruit. De echte kansen liggen volgens mij bij de jeugd. En via onderwijs en (sport) verenigingen zie ik wel degelijk kansen en een gedeelde verantwoordelijkheid met de opvoeders in dit dossier. Gelukkig zijn er ook al veel goede voorbeelden van initiatieven op dit gebied zoals gezonde scholen, gezonde sportkantines en het project: ‘jongeren op gezond gewicht’.

Maar ik ben en blijf een liberaal die vind dat ieder individu zelf zijn eigen keuzes moet kunnen maken.

Of hij of zij nu trek heeft in een salade of in een hamburger.

Omdat ik heb gemerkt dat dit onderwerp erg leeft en erg veel discussie oproept heb ik de initiatiefnemers van Westfriesland Speaking in overweging gegeven een discussiebijeenkomst met sprekers over dit onderwerp te organiseren. Hopelijk pakken zij dit op. Tot die tijd kunt u natuurlijk ook naar mij reageren naar aanleiding van dit artikel.